02188175410 تور
02188175570 ویزا
09195566573 پشتیبانی
با ما همراه باشید!

تصاوير دروازه قدیم شهر کرمان

تورهای مرتبط با دروازه قدیم شهر کرمان

دروازه قدیم شهر کرمان

شهر کرمان سابقا شش دروازه و حصار دور تا دور خود داشته است . بیرون حصار به فاصله 4 تا 6 متر خندق ایجاد شده بود و در دو طرف هر دروازه یک برج بنا شده بود . بقیه برج ها و حصار از گل رس بودند عمق خندق ها در بعضی جاها 8 متر و بعضی قسمت ها 6 متر میرسید و حصار 2 کیلومتر (یک فرسخ و نیم محلی ) بوده است . 6 دروازه فوق هر کدام اسمس مناسب به خود داشتند که در ذیل به معرفی هر کدام می پردازیم 

1_ دروازه رق آباد یا ریگ آباد : 

این دروازه در جنوب شهر واقع و و چون هم مرز اراضی رق آباد بود به این مناسبت بنام رق آباد خوانده می شد . این دروازه بر سر راه ماهان ، جوپار ، بم و گلبافت ، رابر، راین، جیرفت، بافت و توابع جنوبی که در طرف جنوب شرقی کرمان واقع بودند قرار داشت و هر صبح و شام قافله های سنگین و مسافرینی بی شمار، مخصوصا ایام تابستان که میوه جات از دهات اطراف به شهر حمل می شد، خارج و داخل شهر می شد ، خارج و داخل شهر می شدند . چنانچه شب می آمدند که دروازه بسته بود بیرون دروازه در جایی به نام قلیون چی که تقریبا قهوه خانه های امروزی بود می ماندند تا آفتاب بزند و دروازه باز شود و چنانچه اذان صبح می رسیدند به موقع بود و می توانستند با مختصر بازرسی داخل شوند ( باقیمانده یکی از آنها تا همین چند سال پیش در کوچه ای به همین نام بین خیابان منتظری و 24 آذر وجود داشت که درخت خشکیده آن هنوز هم باقی است ) . ازدحام زیادی توام با صدای حیوانات به گوش میرسد و دروازه بان وظیفه داشت بارهایی که به شهر حمل می شد را بازرسی نماید و چنانچه میوه فاسد یا گوشت مانده ای را میدید آن ها را خندق می ریخت و صاحب آن را بازداشت می کرد و همچنین اشخاص مشکوک را به شهر راه نمی دادند مگر آنکه معرف و ضامن بدهند . سر درب این دروازه ها ستون های دو طرف که به شکل مناره ساخته شده بود تمام کاشی کاری و اشکالی از پهلوان ها از جمله رستم و سهراب و پهلوان اسد بمی که پهلوانی بنام بود نقش بسته بود و درب آن از چوب محکم ضخیم از جنس چنار یا گردو به ارتفاع 4 متر و پهنای 3 متر تا 3.5 متر ساخته شده بود و گل میخ های آهنی به آن نصب و از داخل شب بندی آهنی داشت که با قفلی بسیار بزرگ بازو بسته می شد . دروازه بان ها از گروه 6 نفری تا 8 نفرری و در موقع خطر از گروه های 40 نفری تشکیل می شدند و این عده کشیک داشتند و دو نفر دائما می بایست بیدار بوده و مواظبت نمایند تا کسی درب را باز ننموده و داخل و خارج نشوند . برای استراحت این گروه در داخل دروازه در 2 طرف اتاق های متعدد ساخته شده بود. این دروازه در سال 1314 شمسی به دستور شهرداری ، که سابق بلدیه نامیده می شد، خراب و خندق های اطراف آن را پرنمودند. این دروازه درست مقابل مسجد قائم واقع در خیابان احمدی و در پنجاه متری روبروی آن مسجد واقع بود که امروز اثری از آن بجای نمانده است . 

2_ دروازه مسجد :

این دروازه چون نزدیک به مسجد جامع کرمان بوده به این مناسبت به آن دروازه مسجد می گفتند که درست در اول بازار میدان مظفری واقع شده بود . این دروازه یکی از دروازه هایی بود که جمعیت زیادی از آن داخل و خارج می شد و بیشتر بار و میوه ای که از ماهان و سر آسیاب فرسنگی و شهداد، که سابق به آن خبیص می گفتند و همچنین انگور که از سیرچ و گلباف که سابق گوک نامیده می شد وارد کرمان می گردید راه عبورشان از همین دروازه بوده است . همچنین زائرینی که از راه لوت می بایست به مشهد مقدس بروند از همین دروازه خارج می شد . مانند دروازه رق آباد سر درب و دو طرف آن کاشی کاری شده ولی بجای اشکال رستم و پهلوان اسد آیاتی از قران روی کاشی های آبی رنگ حک شده بود که منظره بسیارزیبا داشت . دروازه مسجد چون رو به خرابی گذارده بود و در صدد تعمیر آن برنیامدند در سال 1296 شمسی چون بیم فرو ریختن می رفت آ را خراب کردند و مردم کاشی ها و آجر آن را بردند . محل این دروازه درست در اول بازار مظفری بوده که در حال حاضر اثری از ان باقی نیست  3_دروازه ناصریه : 

یکی از بناهای بزرگ و بسیار عالی کرمان بوده که بر 5 دروازه دیگر کرمان برتری داشته است و مجرای آب سعیدی که در موقع خطر و هجوم دشمن میبایست خندق ها را پر از آب نمایند در وسط همین دورازه  قرارداشته است . سر در و ستون های این دروازه از کاشی های سیاه و آبی و بنفش که اشعاری دلپذیر بر آنها نقش داشته ساخته شده بود . راه شهداد ، کوهپایه ، زرند ، راور، نای بند و دهات اطراف این قصبه ها از همین دروازه بوده بعضی از مورخین کرمان نوشته اند دروازه ناصریه به دستور امیر شاهرخ امیر تیمور گورکانی ساخته شده است ولی این روایتی ضعیف است و بعضی عقیده بر آن دارند که دروازه سلطانی به دستور امیر شاهرخ ساخته شده بود . دروازه ناصریه یکی از دروازه های قدیمی کرمان بوده و در زمان هجوم لشگریان آقا محمد خان قاجار ، لطفعلی خان زند از همین دروازه خارج و به طرف بم فرار نمود . محل دقیق این دروازه در طرف راست خیابان ناصریه اول خیابان 10 متری که سابق کوچه عریضی بود و به نام کوچه مریض خانه معروف است واقع شده بود و امروز اثری از ان باقی نیست زیرا در سال 1308 به دستور بلدیه خراب و خیابان ناصریه به مناسبت اسم همین دروازه که در ان قرار داشته احداث و بنام ناصریه نام گذاری گردید . 

4_  دروازه گبری : 

این دروازه در طرف شمال کرمان واقع و چون متصل به محله گبرخانه بوده بنام دروازه گبربه معروف بوده است . این دروازه درست مقابل دروازه رق آباد واقع و فاصله بین دو 6 کیلومتر ( یک فرسنگ سابق ) بوده . ارتفاع این دروازه قریب 3 متر بوده و گویند موقعی که نادر شاه در سفر دوم به کرمان آمد از همین دروازه با اسب وارد شهر شد و چون دروازه با قالی و شال زینت داده بودند نادر شاه متوجه کوتاهی دروازه نشد و با اسب که داخل شد پشت او به چهار چوب گرفت و خراش برداشت ، حاکم شهر خاندان قلی بیک را مورد عتاب و خطاب قرار داد و ان بیچاره را بطرز هولناک اعدام نمود که شرح آن در تاریخ کرمان آمده است . این دروازه چون بر سر راخ خبیص (شهداد ) و دهات زرند و راور کویر و دهات کوهپایه واقع شده بود همه روز بارهای خشکبار و میوه و هندوانه و خربزه زیادی وارد شهر می شد و دروازه بان های آن درآمد خوبی داشتند . این دروازه نیز بسیار قدیمی و در همان اوان که محل گبرخانه را ساخته اند این دروازه را هم احداث نموده اند دروازه گبری در وسط خیابان ابوحامد اول خیابان شمال جنوبی واقع بوده و در سال 1310 به دستور بلدیه وقت خراب و امروز اثری از آن باقی نیست . در دو طرف این دروازه کاشی کاری زیبائی شده بود که قدیمی بودن آن را میرساند کاشی های ان از رنگ سیاه و آبی لعاب دیده بود . 
5_ دروازه سلطانی :
این دروازه در حد شمالی ارگ دولتی واقع و محل آن درست در اول کوچه دبیرستان بهمن یار ( درب شمالی سازمان آموزش و پرورش استان فعلی ) بوده ، عبور و مرور از این دروازه کمتر از سایر دروازه ها صورت می گرفته و به لحاظ آن که در حد جنوب غربی شهر ارگ دولتی نیز در همین محل واقع بوده و جمعیت کمی در ان محل زندگی می کردند متصل بوده و یکی دو محله از شهر راه عبورشان از این دروازه بوده است . آن دو محل یکی محله کلیمی ها و دیگر محله دولت خانه بوده که شاهرخ زرندی که در عصر کریم خان حاکم کرمان بوده آن را ساخته است . پاسداران این دروازه از سایر دروازه ها بیشتر بوده چون متصل به ارگ دولتی واقع می شده است . این دروازه به نام دولت نیز خوانده می شد سر درب مناره های دو طرف این دروازه با کاشی های سیاه و قهوه ای کوچک زینت یافته بود . روایت دیگر می گوید این دروازه محله دولت خانه بوده که به دستور شاهرخ زرندی ساخته شده . این دروازه چون رو به خرابی و انهدام نهاده بود پیش از دروازه های یگر کرمان خراب و امروزه اثری بجز اسم آن باقی نیست . 
6_ دروازه باغ نظر : 
ایندروازه چون جلو باغ نظر که بعدا به آن باغ ستاد می گفتند واقع شده بود به این مناسبت به آن دروازه نظر و بعضی اوقات هم به آن دروزاه ارگ میکفتند . این دروازه درست در محل چهار خیابان فلکه بهداری (بیمارستان باهنر ) قرار داشته است . از این دروازه ایاب و ذهاب افراد شخصی صورت نمی گرفته و بیشتر روزها بسته بوده و هر موقع حکومت یا مامورین حکومتی می خواستند وارد و یا خارج شوند دروازه باز و بسته می شده . علاوه بر این حکومت های که معزول میشدند در بیرون همین دروازه میدان کوچکی بود که با مردم و مامورین خداحافظی می نمودند . این دروازه را می توان یکی از دروازه های دولتی و مخصوص به مامورین دولت دانست و هر موقع جشن های دولتی رخ می داد این دروازه را یا قالی و پارچه های اطلس و چراغ زینت می دادند . این دروازه از آجر سفید و نیمه آجرهای ضربی ساخته شده بود و کاشی در آن به کار نرفته و گویا بر درب سنگ مرمر سفیدی نصب و اسم و بانی و تاریخ اتمام دروازه بر آن سنگ منقوش بوده است . این دروازه تا سال 1296 شمسی پا برجا و در اواسط همین سال به دستور رئیس قشون کرمان سردار نصرت خراب و خندق های اطراف آن را پر و مسطح می نمایند . غیر از این دروازه در محل میدان ارگ فعلی روبروی درب بازار دروازه کوچکی وجود داشت که به آن هم دروازه ارگ می گفتند و در طرف چپ این دروازه اداره نظمیه ( شهر بانی ) قرار داشت که تمام ادارات حکومتی در محوطه دروازه ارگو دروازه نظر قرار داشته که در حال حاضر نیز بیشتر ادارات دولتی از جمله دادگستری و ثبت اسناد و دارائی و شهربانی و بانک ملی و اداره پست و تلگراف و ستاد ارتش در همان اراضی به صورت آبرومندی ساخته شده اند و استانداری نیز اوایل در همین محل قرار داشت . دروازه ارگ در سال 1300 شمسی خراب و خندق های اطراف آن را پر و مسطح نمایند اما هنوز آثاری از آن باقیست .